MUTLU KASABASI
Yöremize Has Kelimeler
Kültürümüzün bir gereği olarak yöremize has kelimeler, deyimler, dualar, beddualar, masallar vardır. Kuşaklar arasındaki münasebetin kesilmemesi ve gelişmesi için bunların yaşatılması zarureti vardır. Malumunuz bizim kasaba dışarıya çok göç veren bir yer. Çocuklarımızın, gençlerimizin doğum yerleri ve yetiştikleri yerler farklı farklı. Tabiatıyla büyüdükleri yerin kültürleriyle yetişiyorlar. Aşağıda örneklerini vermeye çalıştığım kelimelerin çoğunu hiç duymadıklarını veya anlamlarını bilmediklerini tahmin ediyorum.
Ben bu işin uzmanı değilim. O bakımdan hatalarım olabililir. Hatirlayamadigim ve bilmediğim kelimelerin de olduğu kesin. Anlamlarını yanlig ifade ettiklerim de olabilir. Ama böyle bir çalişmanin olmasi gerekiyordu. Sizlerden ricam eksiklikleri tamalamaya ve hataların düzeltilmesine yardimci olmaniz. Böylelikle yöremize has kelimelerin derlendigi bir sözlügün ortaya çikacagina inaniyorum. Ayrica deyim, atasözü, dua, beddua ve masalların da derlenmesi geçmisimize olan bir vefa borcumuzdur. Saygilarimla.
Osman Demir
Bu bölümün yazıları OSMAN DEMiR VE AHMET ERDOGAN’ ın Katkılarıyla hazırlanmıştır.
| Bolderin | : | Çokça, fazla fazla |
| Cereme | : | Ceza |
| Çalacak | : | Yogurt mayasi |
| Çekismek | : | Tartişmak |
| Dapiklamak | : | Uyuklamak |
| Darık olmak | : | Bunalmak |
| Demede | : | Sanki |
| Ebismek | : | Sirtinda taşimak |
| Gafete | : | Olgunlasmamis domates |
| Gafilin | : | Kazârâ, bilmeyerek |
| Gumpiri | : | Patates |
| : | ||
| Gayil olmak | : | Razi olmak |
| Gidismek | : | Kasinmak |
| Giynasik | : | Aralik |
| Gödemek | : | Çocuk dogdugunda ikram edilen çerez türü seyler |
| Gölle | : | Bulgur yapmak için kaynatılan buğday |
| Göze | : | Odalarin duvarinda bulunan oyuk |
| Gözemek | : | Deligi örerek kapatmak |
| Güvey donatma | : | Dügünde gelin almaya gitmeden önce, damada yakinlarin huzurunda kiyafetlerini giydirme merasimi |
| Halberi | : | Bir türlü |
| Hayba | : | sasirma ifade eder |
| Hazar, zar | : | Elbette, tabi ki |
| Hepicati | : | Hepsi |
| Honça | : | Güvey donatmada ikram edilen çerez türü seyler |
| Kesik | : | Sira, münâvebe |
| Mat etmek | : | Bozmak, yenmek |
| Ögütlemek | : | Ayıklamak, seçmek |
| Sasi | : | Yavan, tuzsuz |
| Tiksirmak | : | Hapsirmak |
| Ütmek | : | Kumarda kazanmak |
| Vili, villiii | : | sasirma ifade eder |
| Zeklenmek | : | Alay etmek |
| : | ||
| ABA | : | Abla. |
| AG | : | Açlardaki tirtil |
| AGDIRMAK | : | Agir cekmek |
| AGININ ÖDÜ | : | Cok Aci |
| ALA BÖRTGÜN | : | Ala sulu, tam pismemis yemek |
| ALLAH YARILGASIN | : | Allah korusun |
| ALMA | : | Elma |
| AMAN | : | Lakap takma |
| AN?IRTMAK | : | Hissettirmek, duyurmak |
| AVARA | : | Bag bozumundan sonra omcalarda kalan cingil veya üzümlerin bag sahibi disinda isteyen kisiler tarafindan toplanmasi. |
| APALAMAK | : | Sürtünmek, rahatsyz etmek |
| APISMAK | : | Öylece kalakalmak |
| ARBISMAK | : | Sürtünmek, rahatsyz etmek. |
| ASVAR | : | Salya |
| AYI ENiGiNY OKSAR GiBi | : | Küçükleri canini yakacak sekilde kabaca sevenler için kullanylan degim |
| AZIKNevale, Not: AZZYK | : | Hititçe sIk sIk yemek anlamyna gelir.(S.Alp) |
| BADASIK | : | Barisik, samimi |
| BADE | : | Çelme takma. Güreste bir oyun |
| BAGA | : | Guatyr. |
| BAG BIÇKISI | : | Omcalari budamaya yarayan testere disli egri biçak. |
| BAKRAÇ | : | Kova |
| BAMBIL | : | Büyük cins ari |
| BATMA | : | Ahirdaki hayvanlara yem verilen yer |
| BAYAM | : | Badem |
| BEKETME | : | Pekistirme, Kapatma, Saglamlastirma |
| BELiK | : | Bölünmüs, bir bütünün yarisi |
| BELiNMEK | : | Bir bütünün parçalanmasi |
| BEZE | : | Mayalanmaya birakilan yuvarlak hamur |
| BiCiK | : | Meme |
| BiSi | : | Arefe günleri yapilan yagli çörek |
| BiSiRGEÇ | : | Ekmegi pisirirken çevirmeye yarayan tahtadan gereç |
| BODUK | : | 1-Manda yavrusu. 2- Saf, bön, avanak. |
| BORANI | : | Pancar pürçü (yapragi) yada yabani ot veya ispanakla yapilanYöresel yemek. |
| BÖCÜ BÖRTÜ | : | Böcek |
| BÖ(NG)ET | : | Suyun önünün kesilerek tutulmasi |
| BÖGEZ-BÖYEZ | : | Böyle. |
| BÖGÜR | : | Gögüs |
| BÖRTMEK | : | Susamak |
| BÖRÜLÇE | : | Fasulye |
| BULAMAÇ | : | Ana maddesi un ve kiyma (kavurma) ile yapilan yemek |
| BULADA | : | Yumurtlamaya baslamamis tavuk |
| BURMAK | : | 1. Karin agrisi, 2. igdis etme |
| BUNAR | : | Pinar |
| BURGU | : | El matkabi. |
| BÜCÜK | : | inegin yavrusu. |
| BÜRÜDE | : | Sal |
| BÜRÜNMEK | : | Örtünmek |
| BÜZGÜLÜ | : | iri taneli, ala siyah üzüm. |
| BÜKME | : | Kivirma Örn. ip bükme .2-Dürüm. |
| : | ||
| CANIMIN ÇIKISI | : | Sevgi ifadesi |
| CARA | : | Yari, yarici |
| CARI | : | Yari, yarici |
| CAYMAK | : | Vazgeçmek |
| CAY ETMEK | : | Böbürlenmek |
| CAZI | : | Cazgir |
| CEKKE | : | Çekirge |
| CICIK | : | Yeni dogmus bebek |
| CIDIRIK | : | Küçük, pekaz |
| CINGA SAHIN | : | Sirli sahan |
| CINGIRDAK | : | ZiL |
| CIGA | : | Eskiden gelinin basina takilan horoz telegi veya kamis püskülü |
| CIVDIRMAK | : | Delirmek |
| CiCOVUK | : | Ebegümecigillerden çig veya pisirerek yenilen yabani ot |
| CiNANA | : | 1-Cennet bahçesi. 2-Baglarin bulundugu mevkinin adi |
| CiNGE | : | KIVILCIM |
| CiNS | : | Soy, sop, akraba |
| CiNGiL | : | Ufak ve seyrek taneli üzüm salkimi.2-Burun akintisi |
| CiYE | : | Badem, Ceviz, Fasülye gibi meyve ve sebzelerin olgunlaþmak üzere olan içi |
| COVAP | : | Cevap |
| COGABIM KESiLDi | : | Mecali kalmamak |
| CÖCÜR | : | Çocugu isemeye alistirma |
| CUKCUK | : | Soganin tohum verdigi yesil boru kismi |
| CUKCUK ASI: | : | Soganin yesil borumsu kismindan yapilan yemek. |
| CÜNÜ | : | Büyük çuval. |
| : | ||
| ÇAÐÞAK | : | Dökük. |
| ÇALKAMAK | : | Savurmak |
| ÇAPIT | : | Bez |
| ÇARA | : | ineklerin Çiftlesmeye hazir olmasi |
| ÇATLI: | : | Basörtüsü |
| ÇEKiSMEK | : | Agiz dalasi |
| ÇELEN | : | Bahçe duvarinin üzerindeki çali,çirpi |
| ÇEMBER | : | Basörtüsü |
| ÇENET | : | Bir bütünün iki parçasinda biri |
| ÇENTiK | : | Et kiymaya yarayan kalin tahta |
| ÇEVRE | : | Mendil |
| ÇEZMEK | : | Dokunacak hasir için tezgaha ip sermek |
| ÇIGIT | : | Lohusanin yüzündeki leke |
| ÇIKI | : | Mendil yada bezden azik torbasi |
| ÇIKIN | : | Azik torbasindaki nevale |
| ÇIKLA | : | Azik torbasindaki nevale |
| ÇiT | : | Salvarlik kumas. |
| ÇIRPI | : | Kurumus agaç, çali dallari |
| ÇIBARMAK | : | Üsümekten veya dayaktan kabarmak |
| ÇÖGDÜRMEK | : | isemek |
| ÇÖGÜR | : | Dikenli agaçcik |
| ÇÖTE | : | Baston |
| : | ||
| DABILDAMAK | : | Bos bos gezinme, dolasma |
| DADA | : | seker, veya tatliseyler için söylenir |
| DAFAR | : | Güç, hakimiyet. DAFAR GETiREMEDiM: Gücüm yetmedi, Söz |
| DAKLASMAK | : | Takilma, satasma |
| DALYA | : | Çocuk oyunu. |
| DANINA GiTMEK | : | Sasirmak, garibine gitmek |
| DAPIKLAMAK | : | Uyku haline geçmek üzere |
| DARIGI ÇIKMAK | : | Çok yorulmak |
| DARIK | : | (Gövce baliginin güneste kurutulmasi) |
| DASTAR | : | Yazma |
| DAVSAN TARNASI: | : | Bulgur kiymadan yapilan kuru köfte |
| DAYAK | : | Payanda |
| DEGiRMi | : | Bir en ve uzunlugun iki kati |
| DENK | : | Binek hayvanlarina vurulan yük |
| DENiZ BOKUNU ÇALKIDI | : | Yagmur ve firtinadan gözgözü görmrmr durumu |
| DEPME | : | Tekme vurma |
| DEGiRMEK | : | Toplamak, Devsirmek |
| DEVRE | : | Ters. |
| DEYUS | : | Küfür |
| DILAK | : | Klitoris |
| DiBEK | : | Evlerde agaçtan, harmanlarda büyük tastan yapilan havan |
| DiBEKELi | : | Dibek dövmeye yarayan demir alet |
| DiDELEMEK | : | Ayriþtirmak. |
| DiDEKLEMEK | : | Gagalamak. |
| DiTMEK | : | Egrilecek yünü ayristirmak. |
| DiDiRMEK | : | Fiskirtmak |
| DiLME | : | Sebze yada agaçlarin boydan kesilerek yarilmasi |
| DiNMEK | : | Duragan |
| DiNELMEK | : | Ayakta durmak, kalkmak |
| DiRESMEK | : | Karsi koymak |
| DiRENMEK | : | Ayakta durmak, kalkmak |
| DiGELi | : | Bayan, Kadin. |
| DiS GÖLLESi | : | Çocugun disleri çiktiginda kaynatilan bugday (kutlama). |
| DULUK | : | Yüz, yanak, yüzün þakakla çene arasýndaki yeri |
| DÜRÜ | : | Gelin hediye bohçasi |
| DÜRZÜ | : | Küfür |
| DÜZMEK | : | 1.Süslemek. 2. Sinkaf etmek. |
| EBiSMEK | : | Genellikle çocuklarin sirta alinmasi |
| ECiNNi | : | Seytan |
| EFTÝKLEMEK | : | Oyalanmak |
| EGiRTMEÇ | : | ip bükme araci |
| EHiM GELDi | : | Çisi gelmek |
| ELAMZA | : | Gökkusagi |
| ELCiK | : | Eldiven |
| ELLEM | : | Galiba. |
| EMBEL | : | Uzun bir sopanin ucundaki sivri metal |
| ENGLER | : | Tarla ve bahçelerde sinir çizgisi |
| ENGÜCÜ | : | Ensonunda, nasil olsa anlaminda edat |
| ERÝNMEK | : | Üsenmek |
| ESiRAN | : | Tekne ve senitteki hamuru kazimaya yarayan metal spatula |
| ESAH | : | Sahi, gerçek, dogru |
| EGSiLi | : | Genelde sazan baliginin kafasi ve kuyruguyla sirke katilarak Yapilan balik çorbasi |
| EVDiRMEK | : | Acele etmek |
| EVMEK | : | Çabuk, ivedi, acele etmek |
| EVLEK | : | Dönümün dörtte biri |
| FASAL | : | Agaç kabugu, yaprak veya kamis döküntüsü |
| FELFECiR | : | Abuk sabuk |
| FERMANA | : | Giysi |
| FIGAN | : | Firtina, bora, tipi |
| FiSARETSiZ | : | Düsüncesiz |
| FiSKE | : | Bir tutam |
| FiSAL | : | Agaçlarin taze sürgünü |
| FiTÇE | : | Topaç |
| : | ||
| GAÇIL | : | Kenara çekil |
| GAFETE | : | Etli iri domates |
| GAFiLiN | : | Yanlislikla, istemeyerek yapilan |
| GAK | : | Elma armut kurusu |
| GAKISLAMA | : | itme |
| GAKIRDAK | : | Kikirdak |
| GALGIMA | : | Bayanlarin oynadigi yöresel halk oyununda bir ritm,ziplama |
| GANAYAKLI | : | Zavalliçaresiz kadin |
| GANDiL | : | Fener |
| GANERE | : | Yüzü kirlenmis, obur |
| GANIKMAK | : | Zorlamak |
| GANRIK | : | Balgam |
| GANRILMAK | : | Gögsü arkaya dogru atmak |
| GAPCIK | : | Mermi kovani |
| GARAGRISI | : | ilenç |
| GARAGASBENEK | : | Açikça, Aleni |
| GARALTI | : | Örtme alti, siper |
| GARER | : | Kivaminda, Ayarinda, Yeterli ölçü |
| GARINCIMAK | : | Kiskanmak, çekememek |
| GARNI YAVINCAMAK | : | Acikmak |
| GASILMAK | : | Gubarmak, Ögünmek, Böbürlenmek |
| GAYI – GAYRI | : | Artik, böyle |
| GAYIL OLMAK | : | Razi olmak, kabul |
| GAYIS | : | Kemer |
| GAZEL | : | Kurumus yaprak |
| GE(NG)ÝNE | : | Bosuna, bosyere |
| GEGREK | : | Çocuklarin kaburgasi |
| GERi | : | Keçi kilindan büyük çuval, kaðný ve at arabasiyla sap, saman çekmeye yarayan, ayni zamanda üzerinde hububat kurutulan veya çadir kurulan gereç |
| GI | : | Kadin, kiz hitap sekli |
| GINALI BARNAK | : | Koyu kirmizi havuç |
| GIRIK | : | Evli çiftlerden birisinin bir baskasiyla iliskisi |
| GISILMAK | : | Sinmek, büzülmek |
| GISARLANMAK | : | Sinmek, SIKISMAK |
| GIYNASIK | : | Yari aralik |
| GiCiMiK TUTMAK | : | Çok siddetli kasinti |
| GiDiS GELiS PiNK ÇERÇÖP | : | Cocuk oyunu |
| GiDiSME | : | Kasinmak |
| GOLAN | : | Eseklerin palanini baglayan kemer |
| GOFALMAK | : | Büyüklenmek, kibirlenmek |
| GOMAT | : | Git |
| GONAK | : | Çocuğun kafa derisindeki kir |
| GONCALAZ | : | Kaygisiz |
| GORUK GAFETE CIRTLATMASI | : | Yesil domates yemegi |
| GOVLASMAK | : | Çekistirmek, dedikodu |
| GÖDEMEK | : | Bebek dogdugunda,askerden dönüldügünde vb.mutlu Olaylarda ikram edilen, dagitilan seker, kuruyemis |
| GÖGER | : | Iska |
| GÖLLE | : | bugday, fasil, misir’in haslanarak üzerine kavrularak dövülmüs hashas dökülerek yenen yemek |
| GÖPÇÜK | : | Köse, kenar, yön, taraf, bucak, zaviye, cihet |
| GÖPLEME | : | Bayanlarin oynadigi halk oyununda bir ritm |
| GÖTESMECE | : | Çocuk oyunu |
| GÖTÜ AGIR | : | Pahali |
| GÖVELEK TUTMAK | : | Genelde büyükbas hayvanlarin kontrolsüz olarak delice saga sola kosmasi |
| GÖZE | : | Tavan |
| GUBARMAK | : | Gururlanmak, kibirlenmek, büyüklenmek |
| GULDUR | : | Hayalari sis |
| GULLAP | : | Mentese |
| GUNNAMAK | : | Kedi, köpek gibi hayvanlarin yavrulamasi |
| GUPA | : | Su bardagi |
| GURABE | : | Bisküvi, Kurabiye. |
| GURCALAMAK | : | Karistirmak |
| GURSAK | : | Mide karin |
| GÜGÜLDENMEK | : | Bebeklerin ilk konusma ve gülmeleri |
| GÜNÜÜK | : | Salatada veya yalniz yenen ebegümecilgillerden ot. |
| GÜDÜK | : | 1. Kisa. 2. Bazlamanin küçügü |
| GÜNASIGI | : | Ay çiçegi |
| GÜYDÜRMEK | : | Acele etmek |
| : | ||
| HABA | : | Palto |
| HABiRE | : | Devamli, sürekli |
| HALBERi | : | Katiyyen |
| HALAT | : | Organ, iç organlar |
| HALi POLi | : | Çamurla oynanan Çocuk oyunu |
| HAMIT | : | Kosum hayvanlarina vurulan boyunduruk |
| HANiY EV | : | iki katli, yüksek ev(Hanidam) |
| HAPAS | : | Avuç |
| HARANI | : | Gölle, tarhana veya su kaynatmaya yarayan büyük kazan |
| HARAR | : | Büyük çuval |
| HASGAS | : | Afyon tohumu |
| HAVAS | : | Heves. |
| HAVLA | : | Helva. |
| HAVGAS DELiGi | : | Duvarda suyun geçmesi için birakilan delik veya üstü kapali su yolu |
| HAYAT | : | Evin giriþindeki geniþ alan |
| HEÇiNSEMEK | : | Kiymet vermemek, önemsememek |
| HELÜLÜK | : | Kasalmak, Temeddüh, övünç |
| HEPiCATI | : | Tamami, Toplami |
| HERSiZ | : | Aç gözlü, Arsiz. |
| HIRT | : | Kelek, olmamis kavun |
| HiNCi | : | 1. simdi. 2. ikaz etme |
| HOLLAK | : | Ceviz ve bademin yesil dis kabugunun ayrilmasi durumu |
| HOLLUK | : | Kümeste tavugun yumurtladigi yer |
| HOLUS | : | Genis gözenekli tahil eleme araci |
| HONÇA | : | Damat donatilirken verilen çerez |
| HORAZ DASAGI | : | iri,beyaz, çekirdeksiz bir üzüm türü |
| HOYNU | : | Bundan böyle |
| : | ||
| ICCAK | : | Sicak. |
| IGRANMAK: | : | Hafifçe hareket etmek, kipirdamak |
| IGRALAMAK | : | Sallamak |
| IHIRMAK | : | Yikmak, yatirmak |
| IRAVAK | : | Az pismis yumurta |
| ISMARIS | : | Siparis |
| iGSE | : | Yeni çikan agaç fidesi |
| iLi | : | Seytan, ecinni |
| iMBiZ: | : | Büyükbas hayvanlari yönetmek için kullanilan ucu sivri degnek |
| iNi | : | Kadinin kocasinin erkek kardesi |
| iRECBER | : | Rençber |
| iNSAN TERSi | : | Diski |
| iRKMEK | : | Biriktirmek |
| iSliK | : | Gömlek. |
| iS ONSUN: | : | Kolay gelsin, mübarek olsun |
| iZANSIZ | : | Görgüsüz, yol yordam bilmeyen |
| : | ||
| KAH | : | Kenar |
| KAMÇI | : | Kirbaç |
| KANGAL DiKENi | : | Diken türü |
| KARADEMi | : | Yazma |
| KARAGAN | : | Yörede yetisen yapraklari zehirli maki türü çali |
| KARIN ÇORBASI | : | iskembe çorbasi |
| KASALMAK | : | Temeddüh, övünç |
| KATIK | : | Tulukta kurutulan katilasmis yogurt |
| KEKMEK | : | Ayagi kayarak dengesini kaybetmek |
| KAV | : | 1-Ölmüs deri, yilan derisi. 2- Çakmak kavi |
| KELE | : | inegin çiftlesmeye hazir olmasi |
| KEMRE | : | Yüzdeki derinin dökülmesi, yüzün çok kirli olmasý |
| KESEK | : | Toprak topagi |
| KESMiK | : | iri taneli saman |
| KESENE | : | Götürü usülle is yapma |
| KEPAZE | : | Rezil. Utanclacak bir fiilde bulunma |
| KIZ | : | Uzaklastir, vazgeçir, azarla |
| KIZAN | : | Köpek gibi hayvanlarin çiftlesme dönemi |
| KIYMA | : | Kavurma |
| KiPSi | : | Çocuk oyunu |
| KÖFÜN | : | içine üzüm, mevye, sebze konulan büyük sepet. Küfe. |
| KÖREBE | : | Çocuk oyunu |
| KÖRSÜ | : | Köstebek |
| KÖSÜLÜ | : | Cansiz bir sekilde uzanmak veya yatar olmak(NAHA KÖSÜLE GAL EMi: ilenç |
| KURNA | : | Çeþme musluðu |
| KUZU KULAGI | : | Yemegi yapilan yabani ot |
| KÜSKÜ | : | Manivela |
| : | ||
| LAF AVIRTLAMAK | : | Laf degistirmek |
| LAF EBESi | : | Çok laf bilen |
| LAGARA | : | Nara |
| : | ||
| MALIR | : | Marul |
| MASUS | : | Saka |
| MAYISMAK | : | Gevsemek |
| MECCANEN | : | Göz göre göre, alenen |
| MEDLER GEDiGiNDE KALDIK | : | Zorda,darda kalmak |
| MET DEGNEK | : | Çelik Çomak oyunu |
| METLEMEK | : | Hoplamak, ziplamak |
| MEYMEN KÖSMEN | : | Rahat, telassiz, gamsiz |
| MEYOS | : | Eksi |
| MIH | : | Büyük çivi, nal çivisi |
| MIKLA | : | Melemenin soganli ve kiymalisi |
| MiL | : | Genelde yün ipiyle çorap, yelek, kazak örme araci, tig, sis |
| MUD | : | Ölçek |
| MUHARI | : | Baca |
| MUZUR | : | Aksi, yaramaz |
| MÜZEViR | : | Jurnalci, agzi gevsek olan, laf getirip götüren. |
| MÜZMAL ETMEK | : | Bozmak, tarumar etmek |
| MÜDANE | : | Minnet, tenezzül |
| NARASIN | : | Yok, mevcut degil |
| NASAL | : | Çok açikgöz |
| NAZELMEK | : | Eskimis, incelmis, yipranmis kumas |
| NEMBE | : | Bilmemki |
| NEMURUM | : | Umurumda degil |
| NEMURUN | : | Sana ne, karsþma |
| NENi | : | Niye, niçin |
| NE SiKi SEY | : | Sirnasik birinin hareketlerini |
| OCUTMAK | : | Canini yakmak (Tedirgin etmek) |
| OGSAMAK | : | Mecazi dayak atmak, dövmek |
| OVCALAMAK | : | Ovmak, el ovusturmak |
| ÖDÜ SITMAK | : | Çok korkmak |
| ÖGENDiRE | : | Öküz, manda gibi hayvanlari yönetmeye yarayanUcu sivri uzun degnek |
| ÖTEEN | : | Önceki gün |
| ÖTÜRÜK | : | ishal |
| ÖZEK | : | (Özegimi öttürdün) Bikkinlik ifadesi |
| : | ||
| PANCAR PÜRÇÜ | : | Pancarin çok sayida yesil ucu |
| PAPARA | : | 1. Azar isitme. 2. Kalin dudakli. 3. Dayak yeme. |
| PELEZE | : | Un ve süt’ten yapilan tatli, çocuk mamasi |
| PESPAYE | : | Aleni, açikça |
| PÜS | : | Agaçlardan elde edilen zamk |
| PÜR | : | Ayakkabiya çakilan küçük çivi |
| SALVAR | : | Salya sümük |
| SAMIT | : | Dilsiz |
| SALMAK | : | Birakmak, koyvermek |
| SANSALAK | : | Bön, avanak, salak |
| SASI | : | Yavan, tatsiz |
| SAVAT | : | Surat |
| SEDiR | : | Odanin bas kösesi, divan |
| SEKTiRME | : | Bayanlarin oynadigi halk oyununda bir ritm. |
| SENELMEK | : | Kati bir yiyecegin yumusamasi. |
| SENiT | : | Hamur tahtasi |
| SERPiN | : | Zahire, Hububat konulan ambardaki büyük bölme ve kap. |
| SEYAGI | : | Katiktan elde edilen tereyagi |
| SEYiRTMEK | : | Kosmak, yetismek, acele etmek |
| SIKMA | : | 1, Gömlek, 2, Dürüm |
| SINIKÇI | : | Kirikçi, çikikçi |
| SIRIM GiBi | : | Saglam, pek, kuvvetli |
| SIRNASIK | : | Satasma, rahatsiz etme |
| SITKI SIYRILMAK | : | Sogumak, sevmemek |
| SiBEK | : | Besigin ortasindaki delige koyulan bebegin çisinin akitildigi kap |
| SiFLi | : | Agir, yavas, vurdumduymaz, uyusuk hareket eden. |
| SiKKE | : | Esek, katir gibi hayvanlari arazide baglamaya yarar demir kazik. |
| SiLBiS | : | BeSikte çocugun çisinin aktigi kap |
| SiNE | : | Omuz |
| SOBE | : | Saklambaç |
| SOGUKAS | : | Yogurt ve Haslanmis pirinç veya bugdaydan yapilan çorba. |
| SOKARIK | : | 1-Çig veya yemegi yapilan yabani ot.2- irin, sivilce. |
| SOKMAÇ | : | Kovuk, kuytu yer |
| SORUSMUS | : | Tazeligi gitmis, burusmus |
| SÖVE | : | Kapi kenari |
| SÖYKEMEK | : | Birbirine yaslayarak tasnif etmek, sýralamak, dizmek. |
| SUFRA | : | sofra |
| SUMSUK | : | Yumruk |
| SURAT | : | Resim |
| SU YUTKUNU | : | Uzun süre suda kalan ve kesilmesi zor olan aðaç. |
| SÜLÜKLÜ AS | : | Eriste ve yesil mercimekle yapilan yemek |
| SÜMÜRMEK | : | Önüne konan yiyecegi silip süpürmek |
| SÜRSALMAK | : | Hamle yapmak, Saldirmak |
| SÜSMEK | : | Kaymak, zilmak |
| SÜSTÜRME | : | Bayanlarin oynadigi yöresel halk oyununda bir ritim. |
| : | ||
| SEYTAN DALAZI | : | Dingin havada rüzgarin çikip far fasali, çer çöp uçurmasi, Küçük siklon. |
| SEMELEK | : | Ayaktaki kemik çikintilari |
| SiNiK | : | Tahil ölçegi |
| SiPDAN | : | Hafif, simarik |
| SiPDÜSTÜ | : | Kapi kolu |
| SiRNEMEK | : | Simarmak |
| SiSEK | : | iki yaþinda koyun |
| SORDA | : | Orada |
| : | ||
| TABLA | : | Tef |
| TAHRA | : | Agaç ve odun kesmeye yarayan yarim ay biçimli kesici alet |
| TAPIÇ | : | Düztaban |
| TAPISLAMAK | : | Dövmek, tokatla vurmak |
| TARNA | : | Ayran Kirilmis bugday’dan yapilan yöresel yiyecek (Tarhana) |
| TAZIR ETMEK | : | Tafra, çalim |
| TEHNE | : | Tenha |
| TELiS CÜNÜ | : | Büyük çuval |
| TENGERLEK | : | Yuvarlak |
| TENGERLEMEK | : | Yuvarlamak |
| TEYiN | : | Gelincik,Sincap |
| TEZGENE | : | Tas, kerpiç, çamur çekmeye yarayan tahtadan mamul, |
| TEZiKMEK | : | Kosmak, yetismek, acele etmek |
| TIZIKMAK | : | Kosmak, yetismek, acele etmek |
| TiNGiLDEMEK | : | Bosbos gezmek |
| TOKLUBASI | : | Yemegi yapilan yabani ot |
| TOR | : | Havlu |
| TORÇ | : | Hashasin yagi alindiktan sonra kalan posasi |
| TOSBA | : | Kaplumbaga |
| TOZAK | : | Mese agacinin içi çürümüs meyve posasi |
| TULUK | : | Bütün çikarilmis deri |
| TÜNEK | : | Tavuk barinagi |
| UÇGUR | : | Salvar bagi |
| UFUNETi DAGILMAK | : | Sikintisi geçmek, rahatlamak |
| UGUNMAK | : | Herhangi bir darbeye maruz kalarak çektigi acidan hareketsiz kalma |
| URBA | : | Elbise |
| UYLASTIRMA | : | Anlastirma, bariþtirma |
| : | ||
| ÜFLÜK | : | Islik |
| ÜLESMEK | : | Paylasmak, bölüsmek |
| ÜLÜK | : | ibrigin su akitan agzi |
| ÜSLÜK | : | Sigara agizligi |
| : | ||
| ViLii | : | Hayret ifadesi |
| : | ||
| YAGRI | : | Gögüs bölgesi |
| YAGIR | : | Çok pis ve kirli |
| YALANÇI YUVALAK | : | Nohut, mercimek, un, yumurta’dan yapilan etsiz yöresel yemek. |
| YANSALAMAK | : | Taklit ederek alay etme |
| YARILGAMA | : | Koruma,kollama. (ALLAH YARILGASIN Allah Korusun) |
| YARGI ÇIKMA | : | Arka çikma, kollama, koruma |
| YARGIN | : | Sirt |
| YEKiNME | : | Hamle yapmak |
| YEMENi | : | 1- Ayakkabi, 2-bas örtüsü |
| YEMLiK | : | Yemegi yapilan yabani bitki |
| YENLi | : | Hafif |
| YENLiCEK | : | Yegni, hafif, agir olmama. simarik |
| YIKIS | : | Güres |
| YiRiK | : | Yirtik, yarik, yirtilmis |
| YOSUK | : | Yeni olmayan, eskimeye yüz tutmus |
| YÖRÜGÜN CEViZE DALDIGI GiBi | : | Aç insanin yemek adabina uymada yemeye baslamasi, Saldirmasi. |
| YUKA | : | Yufka |
| YUKA YER | : | Vücudun hassas yerleri.Hayalarin bulundugu yer. |
| YUMUS | : | Vazife, is, hizmet, görev, ödev (KBi. 558).[ UMUS ] Sümerce is demek (Prof. Dr. Osman Nedim TUNA |
| YUMUS BUYURMAK | : | Bir isi yapmasini emretmek, istemek |
| YUVAK | : | Damdaki topragi sikistirmaya yarar silindir |
| YUVALAK | : | Genellikle nohut mercimek, un, yumurta ve kiyma ile yapilan yöresel yemek |
| YÜKLÜK | : | Yatak yorganin yigildigi yer |
| YÜLEMEK | : | 1-Vücuttaki tüyleri temizlemek, 2-biçagi bileylemek. |
| YÜZÜNDE SEYTANLAR APALASIYOR | : | Çok sinirli olmak |
| : | ||
| ZAA | : | (Hazaa) Evet, öyle (Luvice Bu anlamina gelir. Sedat Alp) |
| ZAVALI YAKIN GELESi | : | ilenç, beddua |
| ZAVALINA DiKiLESi | : | ilenç, beddua |
| ZEKLENME | : | Eglenmek, dalga geçmek |
| ZERTELMEK | : | Karsi koymak, diklenmek |
| ZERTTiK ZER | : | Esegi anirtmak |
| ZEVLE | : | Kagnida boyunduruk ucundaki ince agaç |
| ZEYiN | : | Akil |
| ZIBARMAK | : | Uyu, Öl |
| ZILAK | : | Kaygan yer |
| ZILMAK | : | Kayak, kaymak |
| ZIMMANA | : | Hepten, tamamen |
| ZINARMAK | : | Diklenmek |
| ZINGIRDATMAK | : | Gürültü, çok ses çikartmak, sert basarak yürümek. |
| ZINDIK | : | Küfür |
| ZIRIZINCARIK | : | Kaldiraç |
| ZIRLAK | : | Pürüzsüz |
| ZITTIM OLDU | : | Sevmemek, sogumak, nefret etmek |
| ZiNDAN GiBi | : | Zifiri karanlik |
| ZOPA YASIRI | : | Dayagi hak eden, yaramazlık |